| يحيي آباد مزرعه سرسبز و آباد |

| نوشته شده توسط محمود نظری |
| دوشنبه ۱۶ خرداد ۱۳۹۰ ساعت ۱۱:۰۱ |
|
يحيي آباد كه مزرعه سر سبز و زيبا است، بزرگترين مزرعه وادقان محسوب ميشود. اين مزرعه گرچه فاصله چنداني با وادقان ندارد، ولي بعلت صعب العبور بودن آن در محل گدار ، مسير آن مالرو ميباشد. اين مسير از بغل به حصار و عبور از مزرعه محسنه به سه كله كوه ميرسد.سپس با عبور از رودخانه مجاور سه كله كوه ،آستانه حسن آباد، چاله آب به سر گدارميرسد. در بالاي گدار نه تنها اين مزرعه زيبا قابل رويت است، بلكه مزارع اطراف آن كه يحيياباد پايين، سلخك و كروه ميباشد، ديده ميشود. علاوه بر اين مناطق گرمسيري و كويري اطراف كاشان تا آنجا كه آسمان به زمين ميرسد، قابل رويت است. با پايين رفتن از گدار وارد مزرعه يحيياباد ميشويد.جاده ماشينرو آن نيز از مسير اتوبان قم _ كاشان است كه از سر جوي سن سن از اتوبان جدا شد به يحيي آباد پايين و از آنجا به يحيي آباد بالا ميرسد. اين جاده تا دو راهي سلخك آسفالت است و از انجا تا يحيي آباد خاكي است كه جديداً اين جاده خاكي بازسازي شده است و از مسير سيل در امان مانده است.فاصله يحيي آباد تا سر جوي سن سن در حدود 24 كيلومتر است. در بالاي مزرعه يحيي آباد خانهها قديم و جديد قرار دارد. اين خانهها به همراه حمام قديمي، قلعه رحيمي ، خرمنهاي رو ماهور، كندهاي واقع در آفتابرو ، درختان بادامچه آفتابرو و كوه بالاي سلخ و قوقو هر كدام زيبايي خاصي به اين مزرعه بخشيده است. مسجد نيز در پايين سلخ قرار گرفته است. علاوه بر اين در گذشته داخل دشت محلهاي براي نشمين وجودداشت كه به تختگاه يا بنه مشهوربود. تختگاه در زير درختان و كنار جوي آب قرارداشت كه در حال حاضربعلت عدم استفاده از آن مخروبه شده است. هنوز تختگاه مرحوم ننه جان زهرا فراموش نميشود. سايبان تختگاه درخت گردو تنومندي بود.جوي آب (كه سپيدارهاي بلندي داشت)ازپايين آن ميگذشت. قسمت پايين آن تنور ، اجاق پخت غذا، مرغدان، اتاقچه نگهداري وسايل قرار داشت.محل نشيمنگاه كه با گليم پوشيده شده بود و تكيه گاه آن لحاف بود، در وسط تختگاه قرار داشت. دارقالي مرحوم خاله طاهر نيز در قسمت بالا قرار داشت.برخي از وسايل بويژه گوشت براي اينكه از حيوانات در امان باشد،به درخت آويزان بود. يخچال نيز جوي اب بود. بر اين اساس وسايلي كه بايد خنك بمانند در جوي آب ميگذاشتند. محل شستشوي ظروف و لباس نيز كنار جوي آب بود. از محل نشيمن افراد كه بگذريم، يحيي آباد بواسطه فراواني آب كه دارد از دشت وسيعي برخوداراست. اين دشتها شامل سنگستان، انارستان ، زينل، پاپشته، ليلي، سوك كمر، در دره و آفتابروه ميباشد. درختان گردو ، فندق،انار و انجير در كنار درختان سر به فلك كشيده سپيدار (كه با هربادي به جنب و جوش ميافتند) گوشه از رحمت الهي است كه ارزاني اين مزرعه نموده است.محصولات نيز شامل گردو، فندق، نخود، لوبيا، گل محمدي ، عدس، انجير و انار است.كار كشاورزي از بهار شروع ميشود. اولين كشت كشاورزان نخود است. بر اين اساس در زمينهاي پست و دور دست همانند گلوي چاه اقدام با گاو آهن اقدام به كشت نخود ميكنند.بعد از نخود نوبت به سبزيجات و صيفيجات ميرسد.لوبيا كه عمده محصول يحيي آباد است بعد از صيفيجات درپاپشته، دردره و برخي از قسمتهاي رودخانه كشت ميگردد. سرسبزي لوبيا بسيار زيبا و ديدني است.علاوه بر لوبيا، عدس و ماش نيز كشت ميشود. در اين حال محصولات سر درختي نظير انواع ميوهها، انجير، انار،فندق و گردو يكي پس از ديگري به دست ميايند. فصل برداشت اين محصولات بسيار جالب و زيباست.در موقع برداشت نخود و لوبيا، ابتدا آنها را كنده وسپس به خرمنهاي روي ماهورمنتقل ميكنند. آنگاه عدهايي با چوب كه به «كوزل كوب» مشهور است، نخود و لوبيا را از كاه جدا ميكنند و سپس به كمك بار پاچ و غربال، نخود و لوبيا را غربال مينمايند و آنها را به باردان منتقل ميكنند.در موقع برداشت گردو كه بيشترين سردرختي اين مزرعه است، افرادي از وادقان،وشنوه و سار براي تكاندن گردو به اين مزرعه ميآيند.علي احمد ساري كه حالا ديگر قادر به بالا رفتن از درخت نيست،از ديگران دست به درخت تر بود و به راحتي از درختان گردو بالا ميرفت. در گذشته اربابها نيز در موسم برداشت گردو سر و كلهيشان پيدا ميشد.بانوان نيز به جمعآوري و از پوست درآوردن گردو كمك ميكردند.علاوه بر اربابها، خريداران لوبيا، نخود و گردو نيز به اين مزرعه ميآمدند.علاوه بر گردو، جمعآوري فندق نيز مشكل بود، چرا كه يك يا دو نفر شاخههاي فندق را با فشار به طرف زمين هدايت ميكرد و چند نفر ديگر با دست كشيدن به برگهاي فندق، فندقها را كه لابلاي برگها مخفي شدهبودند، ميچيدند. ولي خدا نكند كه در لابلاي شاخههاي فندق ماري نيز وجود داشته باشد كه ديگر با ديدن مار از جمعآوري فندق صرف نظر ميكند. در فصل پاييز كه موقع برداشت انار است، درختان انار از سنگيني انارهاي آبدار سر به زمين فرو ميآورند.دركشاورزان ابتدا انارها را چيده و در يكجا جمعآوري مينمايند. سپس انارها را بر حسب بزرگ و كوچك و ترش و شيرين از يكديگر جدا كرده و در جعبهها چيده و به شهر حمل ميكنند. مقداري از آن را در خانه و يا انارستان براي مصرف نگهداري ميكنند. علاوه بر كشاورزي ، دامپروري نيز در اين مزرعه از رونق برخودار است. در گذشته نه چندان دور چندين راس گله هر روز صبح ( و بعد از دوشيدن شير انها)براي چرا به صحرا ميرفتند و نزديك غروب آفتاب شادمانه از رمههاي كه زيبايي خاصيداشت، به مزرعه بر ميگشتند و دوباره شير آنها ميدوشيدند. گله تابستان در آلاچيق و زمستان در داخل كنده، شب را به صبح ميرساند. كودكان در چراي بزغالهها و برهها به والدين خود كمك ميكردند. بانوان از شير، ماست، كره، كشك درست ميكردند.بر اين اساس در هر خانه ديگ مخصوص گرم كردن شير، مشك ماست زني و چهارپايه كه كيسه ماسينه به آن آويزان بود، وجود داشت. پشت بام منازل نيزتغار قراقروت گذاشته بودند تا آب ماست را در داخل آن بريزند و بر اثر تبخير قراقروت درست شود. بانوان در پشت بام ماسينههاي گرد كرده و در آفتاب قرار ميدهند تا سفت شده و تبديل كشك شود. در اين مرزعه نگهداري مرغ خانگي، زنبودار و توليد عسل و گلابگيري نيز رايج است بطوري در اكثر خانهها تعداد زيادي مرغ و خروس، كندوهاي زنبور عسل و در كنار سلخ آب چندين جاي گلابگيري وجود دارد. در حال حاضر با كاهش جمعيت در اين مزرعه كشاورزي و دامپروري از رونق افتاده است. از آن گاوهاي نر كاركه زمين را شخم ميزدند خبري نيست. رمههاي گله كه زيبايي خاصي برخوداربود، از بين رفتهاست و تنها كندهها و حصارهاي خالي از گوسفند در جاي جاي اين مزرعه به چشم ميخورد. از فعاليتهاي كشاورزي گذشته و خرمنهاي پر از لوبيا ،عدس و نخود نيز محدود شده است.بسياري از كشاورزان همانند مرحوم عمو ميرزا،عباس اكبريان،دايي عزتالله، عمو رجب وعمو قربانعلي و حاج نعمتالله فلاح يكي پس از ديگر سر به تيره تراب گذاشتهاند. برخي ديگر پا به سن گذاشتهاند و براي راحتي آبياري (و خلاص شدن از وارهاي بزرگ)آب را به كمك لوله آب به سر زمينهاي خود ميبرند.كودكان نيز يكي پس از ديگري به شهر رفتند.بانواني كه در فعاليت كشاورزي و دامپروري همراه همسرانشان بودند از خاله ايراني وسكينه موسي گرفته تا اين آواخر كه همسر رضا اكبريان بود، دار فاني را وداع گفتهاند و بانوان باقيمانده فعاليتشان تنها به خانهداري خلاصه شده است.علاوه بر اين هر فرد در منزل خود اقدام به ساخت حمام نموده است وبا نصب منبع و پمپاژ نمودن آب به داخل آن و لوله كشي آن در حمام و آشپزخانه، دوران حمل آب از درب قنات به سر آمده است. همچنين هر يك از خانوارها با تهيه موتور برق كوچك از نعمت روشنايي برخودار شدهاند و به مشاهده برنامههاي تلويزيون ميپردازند.
ارسال این مطلب به شبکه های اجتماعی
ارسال به ایمیل
بازدید: 724 نظرات (8)
![]()
...
اقاي نظري |













