|
نوشته شده توسط محمود نظری
|
|
چهارشنبه ۱۷ آذر ۱۳۸۹ ساعت ۰۹:۴۳ |
|
سلام برمحرم و کربلای پر شکوهش سلام بر محرم وتشنگی و حسین غریبش سلام بر محرم و ابوالفضل علمدارش سلام بر محرم و دل شکسته زینب اش سلام بر محرم وبازوی قا سم و قامت اکبرش سلام برمحرم و گهواره اصغرش سلام بر محرم ومسلم وحبیب و حر آزاده اش
دو باره محرم از راه رسید و جهان اسلام در عزای بزرگ پاسدار اسلام ، حضرت ابا عبدالله الحسین و یاران با وفایش که یکی از بزگترین وقایع جهان بشریت را رقم زدند ، به سوگ نشست. تکایا در هر کوچه و برزن برپا گردیده و مساجد و اماکن مذهبی با پارچه های مزین به اشعارمعروف محتشم کاشانی ( که در رسای واقعه عاشورا سروده شده است) سیاه پوش می گردد.
در این میان مردم روستای ما كه از قديم ايام ازعاشقان حضرت ابا عبدالله الحسین بودهاند و اين موضوع در تركيب بند مولانا محمد شريف وادقاني كه در رساي واقعه كربلا سروده است، به خوبي روشن است ، در هیئتی که از قدمت 49ساله برخوداراست و به نام بزرگ پرچمدارصحرای کربلا حضرت ابوالفضل العبّاس می باشد ، خود را در عزای سرور و سالار شهیدان سهیم می کنند. علاوه بر عزاداران هیئت ابوالفضل که قدیمی تر در حسینیه و اکنون در مسجد به عزاداری می پردازند، گروهي دیگر در مهدیه که جای مرحوم شیخ حسن فاضلی در بین آنها بسیار خالی است ( و به نام هیئت انصارالمهدي است ) عزا داری می کنند.
عزاداری در هیئت ابوالفضل از اول ماه محرم با مراسم روضه خوانی که در سه نوبت قبل از اذان ظهر ، بعد از ظهر و بعد از نماز مغرب و عشاء ( که کمی دیرتر اقامه می گردد ) برگزار می گردد، شروع مي شود. در ابتدا خادم مسجد نوار روضه ای از بلندگوی پخش می کند تا مردم درآنجا حضور پیدا کنند. با حضور مردم در مسجد و پس از صرف چاي، نعمت الله ملکی به مدیحه سرایی می پردازد . پس از مدیحه سرایی، روحاني دعوت شده به منبر رفته و به تشریح ابعاد واقعه عاشورا می پردازد كه در اینجا جا دارد یاد مرحوم حاج شیخ هاشم تقدیری سبزواری و حاج شيخ ماشاالله ملکی که سالهای متمادی در این ایام به روضه خوانی می پرداختند و به گردن همه ما مردم وادقان حق دارند ، گرامی بداریم و برای آنها از خداوند طلب مفغرت نمائیم .
با نزدیک شدن به تاسوعا حسینی ، قبل از مراسم روضه خوانی شب ، دسته سینه زن و اخیراً زنجیرزن از درب مسجد به سوی مصلی به حرکت در می آیند و دوباره همین مسیر را تا بازگشت به مسجد طی می کنند. با فرا رسیدن روز تاسوعای حسینی که متعلق به قمر بنی هاشم حضرت ابوالفضل العباس است، با حضور افراد روستا که در تهران ، کاشان ، قم و جاهای دیگر ساکنند ، مراسم عزاداری حال وهوای دیگری پیدا می کند. در این روز افرادی که نام آنها عباس است ، ضمن اینکه مفتخرند این اسم برای آنها برگزیده شده است ، با پخت نوعی نان به نام « نان عباسعلی » و توزیع آن بین مردم ، مراتب ارادت خود به سقای دشت کربلا ابراز می دارند. علاوه بر این ، قبل از مراسم رو ضه خوانی پیش از ظهر، دسته سینه زن و زنجیر زن به حرکت در می آید.همچنین عده ایی که در راس آنها حاج حسین خلیلی و حاج عباس احمدي قرار دارند در تدارک پذیرایی از عزاداران می باشند.
درقدیمی تر و زمانی که روزها به اندازه کافی بلند بود ، در عصر روز تاسوعا مردم روستا برای عزا داری به « سار» و یا « ون» ( ده پایین و یا ده بالا ) می رفتند و یا منتظر عزاداران سار یا ون می مانند تا بعد از مراسم استقبال آنها ، به عزاداری بپردازند. با فرا رسیدن شب عاشورا ، دسته سینه زن و زنجیر زن به سوی منزل حاج محمدعلی اسماعیلی که بانی پذیرایی را در این شب عظیم به عهده دارد ، به حرکت در می آیند و پس از عزاداری در آنجا ، به مسجد بر می گردند. در مسجد بعد از اقامه نماز مغرب و عشاء و روضه خوانی ، مراسم عزاداری تا پاسی از شب در فضایی تاریک ، به یاد شب عاشورای سال 61 هجری ، برگزار می شود.
از صبح روز عاشورا صدای بلند گوی مسجد ، مهدیه و منزل مرحوم حاج محمد اسلامی که به نوحه خوانی و عزاداری می پردازد ، حزن و اندوهي برفضاي روستا حاكم ميكند. در همين حال زیارت عاشورا توسط بانوان در منزل افراد برگزار می شود. در این روز قبل از روضه خوانی در مسجد، در منزل حاج رضا حسین زاده و مرحوم حاج علی محمد حیاتی مراسم روضه خوانی برقرار است. همچنین مردم با حضور در درب منزل افرادی که از بیست یکم ماه رمضان ( مراسم نخل برداری قبلی) دعوت حق را لبیک گفته اند ، با نثار فاتحه روح آنان را شاد می کنند. در همین حال نخل ، طوق ها ، جلیته ها وحجله حضرت قاسم با پارچه های مخصوص پوشیده می شوند. با نزدیک شدن به ظهر عاشورا و حضور هرچه بیشتر مردم که سیاه پوشند ، مراسم برداشتن نخل از درب زیارت به سوی مصلی شروع می شود. در ابتدا کودکان با در دست داشتن پرچم در جلو حرکت می کنند. سپس به ترتیب طوق ها ، جلیته ها وعلم به حرکت در می آیند . در پشت سر آن حجله که چندین کودک شیرخوار با لباس مخصوص در آن قرار دارند ، حرکت می کند. سپس نخل ، توسط پایه هایش که هریک از آنها از قدیم ایام متعلق به چند نفر می باشند، حمل می شود. کسانی که نخل را حمل می کنند هراز گاهی با ذکر « یا حسین» از او طلب کمک می کنند. علی حسن زاده درپشت سر نخل ، در حالی که سوار براسبی می باشد، با صدای بلند به مرثیه سرایی می پردازد. بعد از نخل، دسته سینه زن و زنجیر زن قرار دارد و درآخر بانوان حرکت می کنند.
در بین راه یک نفر با مشک آب به یاد سقّای دشت کربلا گلوی عزاداران را تازه می کند. مردم نیز با دود کردن اسپند ، ذبح گوسفند و عطر آگين نمودن فضا با گلاب محمدی از عزاداران استقبال می کنند . با رسیدن دسته سینه زن و زنجیر زن به مصلی که مزین به تمثال مبارک شهدای روستا و تصاویری از واقعه عاشورا است ، نخل ، طوق ها و سایرعلائم عزا به زمین گذاشته می شود و دسته سینه زن و زنجیر زن نیز با نشستن بر روی زمین به مداحی که توسط مداحان اهل بیت صورت می گیرد ، گوش فرا می دهند. اگر بخواهیم از مداحان و نوحه سرایان نامی به میان آورده شود تا آنجا که به یاد دارم با ید از مرحوم حاج محمود ناظمی، مرحوم ابوالفضل مصطفایی، سیدعلی میرزا اسماعیلی ، آقا محمود ناظری ، محمد باقر اکبریان ، حاج محمد مطیع ، محمد فلاح، شیخ اصغر ذوالفقاری و اخیراً سعید ذوالفقاری ، حمید احسن زاده و رو ح الله اکبریان یاد شود. بعد از مراسم مد یحه سراي، عزادارن با قرائت فاتحه برای گذشتگان ، نخل ، طوق ها و سایرعلائم عزا را به منوال قبل تا درب زیات به حرکت در می آورند تا نماز ظهر عاشورا را به پاس نماز ظهر عاشورای امام حسین (ع) اقامه نمایند. پس ازاقامه نماز ، علاوه بر پذیرایی از عزاداران هیئت ابوالفضل (ع) در مسجد ، در منزل مرحوم حاج محمد اسلامی و حاج علی حسن زاده نیز از آنها پذیرایی می شود.
بعد از پذیرایی از عزاداران و برقراری آرامش کوتاهی ، در صورتی که عزاداران سار و یا ون در روز تاسوعا به ده ما آمده باشند ، دسته سینه زن و زنجیر زن زیر پرچم حضرت ابوالفضل العباس با حرکت به سوی سار یا ون در آنجا عزاداری می کنند. ولی در صورتی که در روز تاسوعا عزاداران روستای ما به سار یا ون رفته باشند ، منتظر می مانند تا از عزادران سار یا ون استقبال نمود و با آنها عزاداری نمایند. با پایان رسیدن این مراسم و نزدیکی غروب آفتاب به یاد دل پر ازدرد زینب وحال پریشان امام سجاد که از میان اجساد فاجعه غمبار عاشورا و سر بریده حضرت ابا عبدالله الحسین عبور داده می شود غربت خاصی حاکم می شود. با غروب آفتاب و فرا رسیدن شب ، مراسم شام غریبان حسین شروع می شود. در این شب عزاداران به یاد اسراي دشت کربلا که در سکوت و تاريكي و تنهايي درد ناکی به سر می برند ، سینه زنی و زنجیرزنی کنار گذاشته و با حمل فانوس درحالي نوحه كه بر سر خود می زنند، به نوحه خواني ميپردازند.
از صبح روز بعد عاشورا که به روز«ختم» موسوم است ، قاریان به تلاوت قرآن می پردازند و بعد از تلاوت قرآن با دادن صبحانه از آنان پذيرايي مي شود. اگر بخواهیم از قاریانی که درسالهاي نسبتاً دور به تلاوت قرآن مي پرداختند واكنون سربه تیره تراب گذاشته اند ذکری به میان آورده شود ، علاوه بر مرحوم ناظمی که قبلاً از او یاد شد، باید از مرحوم آقا عزیز موسوی، فرهاد مصطفایی ، محمدعلی زراعتکار ، حسینعلی ملکی ، علی توکلی ، مصطفی قلی نظری ، حاج نعمت الله فلاح ، حاج عزت الله فلاحیان و رحمت الله ملکی یاد شود. مراسم تلاوت قرآن تا روز شانزده محرم که به روز « شش » مشهور است، ادامه دارد. در بعد ظهر روز شانزدهم محرم عزاداران با برداشتن جلیته و حرکت از درب مسجد به سوی مصلی ، مراسم عزاداری را که به « دهه اول» از آن یاد می شود، به پایان می رسانند و منتظر اربعین حسینی می مانند.
با فرا رسیدن اربعین حسینی ، مردم روستای ما از اربعین تا پایان ماه صفر که به آن « دهه آخر» می گویند ، به عزاداری می پردازند. در روز 28 صفر که مصادف با رحلت نبی اکرم اسلام حضرت محمد مصطفی (ص) و شهادت سبط اکبرش حضرت امام حسن مجتبی (ع) است ، نخل و ساير علائم عزا به استثناي حجله حضرت قاسم همانند روز عاشورا برداشته می شود . در روز 30 صفر که سالروز شهادت هشتمین امام شعیان حضرت امام رضا (ع) می باشد ، گرچه مراسم نخل برداری وجود ندارد ، ولی عزاداران زیر پرچم ابوالفضل العباس همانند روز قبل به سینه زنی و زنجیر زنی می پردازند. براين اساس قبل از روضه خواني پيش از ظهر دسته سينه زن و زنجيرزن از درب مسجد به سوي زيارت شاهزاده طهماسب كه بريال قلمبه ميل كه روبه جانب قنات درب چشمه است، به حركت در ميآيد و با عزاداري در آنجا به مسجد برميگردند.
بدین ترتیب ماه محرم وصفر که دو ماه عزا و ماتم و در عین حال ماه های زنده نگهداشتن اسلام است ، جای خود را به ماه ربیع الاول که ماه میلاد پیامبر اسلام و امام جعفر صادق(ع) است ، می دهد . با این وجود حماسه حسینی هرگز فراموش نمی شود.
 |
